ผู้ใช้เครื่องพิมพ์ที่บ้านหรือออฟฟิศหลายคนคงเคยพบปัญหาสีที่ออกมาไม่ตรงกับหน้าจอ บางครั้งภาพถ่ายดูอมแดง บางครั้งเอกสารกราฟิกอมเหลือง หรือเส้นพิมพ์ขาดเป็นช่วงทำให้งานเสียและต้องพิมพ์ซ้ำ คำถามที่หลายคนพิมพ์ค้นในกูเกิลคือ ทำไมสีเครื่องปริ้นถึงเพี้ยน และจะแก้อย่างไรโดยไม่ต้องเสียค่าช่าง บทความนี้สรุปสาเหตุที่เจอบ่อยพร้อมวิธีแก้ที่ทำเองได้ที่บ้านในเวลาไม่กี่นาที โดยไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนตลับใหม่ทั้งชุด
ทำไมสีเครื่องปริ้นถึงเพี้ยนจากปัญหาที่ตลับและหัวพิมพ์
สาเหตุพื้นฐานอันดับแรกที่ทำให้สีงานพิมพ์เพี้ยนคือสภาพของตลับหมึก ตลับที่ใช้งานมานานหรือถูกปล่อยทิ้งไว้นานโดยไม่ได้พิมพ์มักจะมีน้ำหมึกแห้งเกาะที่หัวพิมพ์ หมึกสีใดสีหนึ่งจะออกน้อยกว่าสีอื่นทำให้ภาพดูอมสีตรงข้าม ตัวอย่างคือถ้าหัวสีฟ้าตัน ภาพจะออกแดงผิดสัดส่วน ถ้าหัวสีเหลืองตัน ภาพจะอมม่วง ปัญหานี้แก้ได้ด้วยฟังก์ชันทำความสะอาดหัวพิมพ์ในเมนูเครื่อง ซึ่งจะส่งแรงดันให้หมึกไหลผ่านหัวอย่างต่อเนื่องจนคราบเกาะหลุดออก แต่หากหัวพิมพ์แห้งมานานเกินไป การทำความสะอาดอาจไม่พอ จำเป็นต้องแช่หัวพิมพ์ในน้ำกลั่นอุ่นเป็นเวลาหลายสิบนาทีก่อนใส่กลับ สาเหตุที่สองคือระดับน้ำหมึกที่เหลือน้อย ผู้ใช้หลายคนพยายามพิมพ์จนถึงหยดสุดท้ายเพื่อประหยัด แต่นั่นคือสาเหตุหลักที่ทำให้สีเพี้ยน เพราะหัวพิมพ์ที่ดูดอากาศแทนหมึกจะทำให้สีของรอบนั้นไม่ครบและยังเสี่ยงทำให้หัวพิมพ์เสียถาวร ระดับหมึกที่ลดลงเหลือต่ำกว่ายี่สิบเปอร์เซ็นต์ของถังคือสัญญาณที่ควรเตรียมตลับใหม่ทันที สาเหตุที่สามคือการใช้ตลับลอกเลียนหรือตลับที่เติมหมึกผิดประเภท หมึกของผู้ผลิตอื่นที่สีไม่ตรงกับโปรไฟล์สีของเครื่องจะทำให้ผลพิมพ์ไม่ตรงเสมอ การเลือกใช้ตลับหมึกที่ผ่านมาตรฐานจากแหล่งที่เชื่อถือได้จึงสำคัญในการรักษาคุณภาพการพิมพ์ระยะยาว สาเหตุที่สี่คือชิปของตลับที่อ่านค่าผิดเพี้ยน ตลับยุคใหม่ทุกแบรนด์ใช้ชิปสื่อสารกับเครื่องเพื่อแจ้งระดับหมึก หากชิปนี้เสียหรือสัมผัสกับตัวเครื่องไม่ดี เครื่องจะรับข้อมูลผิดและพิมพ์สีไม่ครบทำให้งานเพี้ยนไปจากที่คาด
ปัญหาจากซอฟต์แวร์และการตั้งค่าที่ทำให้สีไม่ตรง
นอกจากเรื่องตลับหมึก ปัญหาด้านซอฟต์แวร์ก็เป็นต้นเหตุที่หลายคนมองข้าม การตั้งค่าโปรไฟล์สีในไดรเวอร์เครื่องพิมพ์เป็นจุดแรกที่ควรตรวจ ผู้ใช้ที่ติดตั้งไดรเวอร์จากแผ่นเก่าหรือจากเว็บที่ไม่ใช่ของผู้ผลิตจริงอาจได้ไดรเวอร์รุ่นเก่าที่ไม่รองรับโปรไฟล์สีล่าสุด การโหลดไดรเวอร์ใหม่จากเว็บผู้ผลิตและตั้งโปรไฟล์ให้ตรงกับกระดาษที่ใช้พิมพ์เป็นวิธีแก้ที่ได้ผลในห้านาที ระบบปฏิบัติการก็มีผลเช่นกัน ผู้ใช้ Mac และ Windows ที่ต่างเวอร์ชั่นกันบางครั้งต้องเลือกโปรไฟล์ต่างกัน Windows มักใช้ sRGB เป็นค่าเริ่มต้น ขณะที่ Mac ใช้ Display P3 ซึ่งเป็นพื้นที่สีกว้างกว่า เมื่อพิมพ์ไฟล์ที่มี Display P3 ออกเครื่องที่ตั้ง sRGB สีจะดูอ่อนกว่าหน้าจอชัดเจน วิธีแก้คือกำหนดพื้นที่สีของไฟล์ตอนบันทึกจากโปรแกรมแก้ภาพให้ตรงกับโปรไฟล์ที่เครื่องรองรับเสมอ การปรับค่าความสว่างและคอนทราสต์ในกล่องโต้ตอบพิมพ์ก็ช่วยได้ในบางกรณีที่หน้าจอแคลิเบรตไว้สว่างกว่าจริง ปัญหาอีกแบบหนึ่งคือไฟล์ที่บันทึกเป็น CMYK สำหรับงานพิมพ์ออฟเซ็ตแล้วนำมาพิมพ์ด้วยเครื่องอิงค์เจ็ทที่ใช้ระบบสี RGB เครื่องจะแปลงสีระหว่างทางและอาจทำให้บางโทนหายไป การส่งไฟล์เป็น RGB ก่อนพิมพ์จะให้ผลตรงกว่ามาก ผู้ที่พิมพ์งานออกแบบเป็นประจำควรลงทุนกับอุปกรณ์แคลิเบรตหน้าจอประมาณสามถึงห้าพันบาทเพื่อปรับค่าหน้าจอให้ตรงกับมาตรฐานการพิมพ์ในไทย ค่าใช้จ่ายนี้คุ้มในระยะยาวเพราะลดงานเสียและประหยัดหมึกได้เยอะ การอัพเดทเฟิร์มแวร์ของเครื่องพิมพ์อย่างสม่ำเสมอเป็นอีกเรื่องที่หลายคนลืม ผู้ผลิตปล่อยอัพเดทที่แก้บัคเรื่องการผสมสีและการคำนวณโปรไฟล์ออกมาเรื่อย ๆ การตั้งเครื่องให้รับอัพเดทอัตโนมัติช่วยลดปัญหาสีเพี้ยนที่เกิดจากซอฟต์แวร์ได้มากเลย
วิธีตรวจสอบและแก้ไขปัญหาด้วยตัวเองในเวลาไม่กี่นาที
เมื่อเจอปัญหาสีไม่ตรงครั้งแรก ขั้นแรกควรพิมพ์หน้าทดสอบหัวพิมพ์ที่อยู่ในเมนูเครื่อง ปุ่มนี้จะพ่นหมึกทุกสีลงบนกระดาษเป็นรูปทรงเรขาคณิตที่ออกแบบมาให้เห็นการอุดตันชัดเจน หากเส้นใดเส้นหนึ่งขาดเป็นช่วงหรือสีจางผิดปกติ แสดงว่าหัวพิมพ์อุดตันในสีนั้น ขั้นที่สองคือสั่งทำความสะอาดหัวพิมพ์ผ่านซอฟต์แวร์ Canon HP Epson Brother ทุกแบรนด์มีฟังก์ชันนี้ในเมนูตั้งค่า ผู้ใช้ส่วนใหญ่กดผ่านโปรแกรมไดรเวอร์บนคอมพิวเตอร์หรือหน้าจอเครื่อง การทำความสะอาดหนึ่งรอบจะใช้หมึกประมาณหนึ่งเปอร์เซ็นต์ของถัง หากยังไม่ดีขึ้นสามารถทำซ้ำได้สูงสุดสามรอบติดกัน หากผ่านสามรอบแล้วยังเพี้ยน ปัญหาน่าจะอยู่ที่ตลับหรือหัวพิมพ์ที่เสียหายถาวร ขั้นที่สามคือตรวจสอบที่จุดสัมผัสของตลับกับเครื่อง ถอดตลับออกแล้วใช้ผ้าสะอาดเช็ดแผงทองแดงด้านล่างของตลับและจุดสัมผัสในเครื่องเบา ๆ คราบหมึกหรือฝุ่นที่จุดนี้ทำให้สัญญาณชิปไม่ติดต่อกันและเครื่องอ่านข้อมูลผิด ขั้นที่สี่คือลองใส่ตลับใหม่หากตลับเดิมเก่ามาก หรือใส่กระดาษคุณภาพที่ผู้ผลิตแนะนำ กระดาษที่ผิวไม่เรียบและกระดาษที่ผ่านความชื้นจะดูดหมึกไม่สม่ำเสมอทำให้สีออกไม่ตรง ขั้นที่ห้าคือลองพิมพ์ไฟล์ทดสอบสีมาตรฐาน Pantone หรือไฟล์ทดสอบของผู้ผลิต ผลพิมพ์เทียบกับตัวอย่างจะบอกชัดเจนว่าสีไหนเพี้ยนและเพี้ยนในระดับใด หากทำทุกขั้นแล้วยังไม่ดีขึ้น ก็ถึงเวลาที่ต้องคิดถึงการเปลี่ยนตลับใหม่ ผู้ใช้สามารถนำตลับเก่าที่ใช้แล้วมาเทิร์นกับ Bsunink เพื่อนำราคารับซื้อมาหักลดต้นทุนของตลับใหม่ได้ ทำให้ค่าใช้จ่ายโดยรวมต่ำกว่าการซื้อใหม่อย่างเดียวมาก ปัญหาเรื่องทำไมสีเครื่องปริ้นถึงเพี้ยนจึงไม่ใช่เรื่องไกลตัว ผู้ใช้แทบทุกบ้านในไทยเจอปัญหานี้ในเครื่องของตัวเองอย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง การมีความเข้าใจเรื่องสีและการดูแลรักษาตลับหมึกอย่างเป็นระบบจึงช่วยยืดอายุเครื่องและลดต้นทุนการพิมพ์ในระยะยาวอย่างชัดเจน นอกจากนี้การหมั่นทำความสะอาดตัวเครื่องและลูกกลิ้งดึงกระดาษเป็นประจำทุกเดือนยังช่วยป้องกันคราบหมึกสะสมที่กระทบกับสีของงานพิมพ์ได้ในระยะยาวอีกด้วย
คำถามที่พบบ่อยเรื่องสีงานพิมพ์ที่เพี้ยน
ถาม ทำไมสีเครื่องปริ้นถึงเพี้ยนเฉพาะหลังจากเครื่องไม่ได้ใช้นาน ตอบว่าเป็นเพราะหมึกในหัวพิมพ์แห้งจากการสัมผัสอากาศนานเกินไป หัวพิมพ์ที่ตันเป็นบางสีจะทำให้สมดุลสีเสีย วิธีป้องกันคือพิมพ์เอกสารทดสอบสีหนึ่งหน้าทุกสัปดาห์เพื่อให้หมึกไหลตลอด ถาม สีเพี้ยนกับหัวพิมพ์ตันต่างกันอย่างไร ตอบว่าหัวพิมพ์ตันคือไม่มีหมึกออกจากบางช่องเลย เห็นเป็นเส้นขาดในหน้าทดสอบ ส่วนสีเพี้ยนคือหมึกออกแต่สัดส่วนผิด ทำให้ภาพอมสีตรงข้าม ถาม การพิมพ์ขาวดำก็เพี้ยนได้ไหม ตอบว่าได้ในเครื่องที่ใช้หมึกหลายสีผสม เพราะแม้พิมพ์ขาวดำเครื่องบางรุ่นก็ยังใช้หมึกสีผสมเพื่อให้ดำลึก ถ้าสีใดสีหนึ่งหมดหรือเพี้ยนจะทำให้ขาวดำดูเหลืองหรือเขียว วิธีแก้คือตั้งโหมดให้พิมพ์ด้วยหมึกดำเท่านั้นในเมนูเครื่อง ถาม ตลับอินทร์เจ็ทเติมหมึกจะทำให้สีเพี้ยนถาวรไหม ตอบว่ามีโอกาสสูง โดยเฉพาะถ้าใช้หมึกเติมที่ไม่ตรงโปรไฟล์ของผู้ผลิต สีจะค่อย ๆ เปลี่ยนทุกครั้งที่เติม ทางที่ปลอดภัยคือใช้ตลับเทิร์นที่ผ่านการล้างและบรรจุหมึกใหม่จากร้านที่มีระบบควบคุมคุณภาพ ถาม การเปลี่ยนตลับใหม่ทันทีช่วยแก้สีเพี้ยนได้ทันทีหรือไม่ ตอบว่าช่วยได้ในกรณีที่ปัญหาอยู่ที่ตลับ แต่ถ้าปัญหาอยู่ที่หัวพิมพ์ของเครื่อง การเปลี่ยนตลับใหม่จะไม่แก้อะไรเลย ควรพิมพ์หน้าทดสอบหัวพิมพ์ก่อนเสมอเพื่อแยกแยะสาเหตุที่แท้จริง ถาม ตลับเก่าที่ทำให้สีเพี้ยนยังขายได้ไหม ตอบว่าได้ตามสภาพ Bsunink รับซื้อตลับเก่าทุกสภาพ ตลับที่หัวพิมพ์เสียก็ยังมีมูลค่าผ่านการรีไซเคิลวัสดุพลาสติกและชิ้นส่วนอื่น ผู้สนใจสามารถส่งภาพและรายการรุ่นมาที่ Line @656tdzma เพื่อรับเรท ทั้งนี้ผู้ที่อยากเข้าใจเทคโนโลยีพื้นฐานของการผสมสีในเครื่องพิมพ์สามารถอ่านเพิ่มเติมจากบทความเรื่องระบบสี CMYKในวิกิพีเดียซึ่งอธิบายหลักการผสมสีฟ้าม่วงเหลืองและดำของเครื่องพิมพ์อย่างละเอียด ความรู้พื้นฐานนี้ช่วยให้แก้ปัญหาสีเพี้ยนได้แม่นยำมากขึ้น สำหรับผู้ใช้ที่ต้องพิมพ์เอกสารและภาพถ่ายเป็นประจำในออฟฟิศ การจดบันทึกอาการเพี้ยนแต่ละครั้งและสาเหตุที่แก้แล้วจะช่วยให้รู้แนวโน้มของเครื่องตัวเอง บางเครื่องอาจมีปัญหาเฉพาะสีฟ้าตันบ่อย เพราะหัวพิมพ์ของสีนี้ทำงานหนักในการพิมพ์ภาพถ่าย ขณะที่บางเครื่องมีปัญหาสีเหลืองหายไปเพราะเป็นสีที่ใช้น้อยในเอกสารทั่วไปจนหมึกแห้งง่าย การหมุนเวียนพิมพ์งานหลากสีในแต่ละสัปดาห์เป็นวิธีดูแลที่หลายคนมองข้าม แต่ช่วยยืดอายุของหัวพิมพ์ได้อย่างน้อยสองถึงสามปีและทำให้คุณภาพการพิมพ์คงที่ตลอดอายุของตลับ การใส่ใจในรายละเอียดเล็ก ๆ เหล่านี้คือกุญแจสำคัญในการลดปัญหาสีเพี้ยนในอนาคต นอกจากนี้ผู้ใช้ที่ทำงานพิมพ์เป็นประจำควรเก็บใบรับประกันของเครื่องและของตลับไว้รวมกันในแฟ้มเดียว เพื่อให้เคลมหรือสอบถามศูนย์บริการได้สะดวกเมื่อปัญหาที่เกินกว่าจะแก้เองเกิดขึ้นในอนาคต การจัดระเบียบเอกสารและประวัติการซ่อมจะช่วยให้ช่างประเมินปัญหาได้แม่นยำและรวดเร็วเสมอ ระบบเหล่านี้ดูเล็กแต่ส่งผลใหญ่ต่อความคงทนของอุปกรณ์การพิมพ์ที่บ้านในระยะยาวอย่างที่ผู้ใช้ส่วนใหญ่ในไทยมักไม่ได้นึกถึง
บริการรับซื้อที่เกี่ยวข้องของ Bsunink
นอกจากบทความนี้ Bsunink ยังให้บริการรับซื้อตลับหมึกเก่าและเครื่องปริ้นที่ใช้แล้วทุกยี่ห้อทั่วประเทศ ลูกค้าในกรุงเทพและปริมณฑลสามารถดูบริการที่ รับซื้อตลับ Epson รวมถึงบริการเฉพาะแบรนด์ที่ รับซื้อเครื่องปริ้นเตอร์ หากต้องการดูราคารับซื้อทุกยี่ห้อในที่เดียว ดู รับซื้อตลับ Fuji Xerox ทุกการประเมินไม่มีค่าใช้จ่ายและทีมงานตอบกลับภายใน 1 ชั่วโมงในวันทำการ
คำถามที่พบบ่อย
ถาม: ทำตามขั้นตอนใช้เวลานานแค่ไหน
ตอบ: ขั้นตอนตามคู่มือใช้เวลา 5-15 นาที ขึ้นกับรุ่นเครื่องและประสบการณ์
ถาม: ถ้าทำตามขั้นตอนแล้วยังไม่ได้ผลทำยังไง
ตอบ: ลองทำซ้ำหลังพักเครื่อง 15-30 นาที หากยังไม่ดีให้ตรวจสอบหัวพิมพ์หรือซับหมึก หรือทักไลน์ Bsunink ให้คำแนะนำ
ถาม: ตลับที่ถอดออกแล้วขายได้ไหม
ตอบ: ขายได้ Bsunink รับซื้อตลับใช้แล้วทุกยี่ห้อในราคา 5-300 บาทต่อตลับตามสภาพและจำนวน
ถาม: ต้องใช้อุปกรณ์พิเศษไหม
ตอบ: ส่วนใหญ่ทำได้ด้วยมือเปล่า บางรุ่นต้องใช้ไขควงเล็กหรือสำลีก้านเช็ดหัวพิมพ์ ดูรายละเอียดในบทความ
